2025 yılını 11.238 puandan kapatan BIST100 endeksi 2026 yılının ilk ayında faiz indirim beklentisi ve yabancı yatırımcıların sert alımları -1.99 milyar $- ile %22,88 yükseldi. Ocak ayı PPK toplantısında faiz 100 baz puan indirildi.
Şubat ayı başlarında iyimser hava devam etse de 3.hafta itibari ile artan jeopolitik risklerin etkisi ile kan kaybı başladı. Şubat ayı -%0,87 düşüş ile bitti.
Mart ayında İsrail/ABD-İran savaşının başlaması ile birlikte piyasalarda volatilite arttı. Brent petroldeki yükseliş enerji ithalatçısı olmamız sebebiyle enflasyon beklentilerinde kötümserliğe sebep oldu ve ayı %6,76 değer kaybı ile kapattık.
Nisan ayında savaş tarafında ateşkes sağlanması ile küresel piyasalardaki iyimserlik borsamıza da yansıdı. Yabancıların 1.2 milyar $ alımları ile ayı %12,91 yükselişle bitirdik.
Mayıs ayında iç siyasette yaşanan gelişmeler piyasada belirleyici oldu. 11 Mayısta 15.204 puan ile TL bazlı tarihi zirveyi gören endeks, sonraki 6 seansta 1.200 puan düştü ve iç siyasi gelişmelerle birlikte volatilite arttı. Ayı %5,4 düşüşle tamamladık.
Haziran ayında ise MSCI'nin piyasamızdaki bazı küçük şirketlerde fon sahiplikleri, koordineli işlem ihtimali ve gerçek serbest dolaşım oranlarının hesaplanmasına ilişkin kaygıları uluslararası yatırımcıların gündemine girdi. Savaşta 60 günlük ateşkes ilan edilmesi ile petrol fiyatları düşmeye başlarken MSCI uyarılarının gölgesinde yükselişimiz kadük kaldı ve ayı %3,36 yükselişle kapattık.
Temmuz ayında iyimser hava yerini yeniden temkinli fiyatlamaya bıraktı. ABD-İran arasındaki ateşkesin kırılganlığı devam ederken Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında petrol sevkiyatına yönelik riskler yeniden gündeme geldi. Brent 23 Temmuz'da 100$ üzerine çıktı. Bu yükselişin enflasyon beklentilerini olumsuz etkilemesi ve faiz indirim sürecine ilişkin beklentileri zayıflatması piyasada baskı oluşturdu. İçeride ise Ankara’daki NATO zirvesine yönelik piyasa beklentilerinin karşılanmaması da etkili oldu. Toplantı sonrası başlayan düşüş ay sonuna kadar devam etti. 23 Temmuz'daki PPK toplantısında politika faizinin %37'de sabit tutulması da piyasada beklenen gevşeme açısından destekleyici olmadı. Özellikle bankacılık hisselerindeki satışlar endeksteki kayıplarda etkili oldu ve ay %4,70 düşüşle kapandı.
Ağustos ayında ise yeniden toparlanma yaşandı. ABD-İran arasındaki gerilimin görece azalması ve Brent petrolün ay içerisinde 80 dolar seviyelerine kadar gerilemesi enflasyon beklentileri açısından olumlu karşılandı. Küresel piyasalarda risk iştahının toparlanması ve yabancı yatırımcıların -özellikle TUPRS ve ASELS alımları- dikkat çekti. Ay %6,58 yükselişle biterken yükseliş genele yayılmadı. Bu ayın en önemli gelişmesi fon rehberinin yayımlanmasıydı.
Eylül ayı fon rehberinin karışıklığı ile başlarken Tera PYŞ’nin endeks senetlerinde yaptığı sert alımlar ile çoğu endeks senedi 10 Eylülde 3 aylık zirvelerini gördüler. KAP açıklamalarına göre; Tera’nın 9 Eylülde Pusula PYŞ’yi satın alma görüşmeleri başladı KAP haberi, 15 Eylülde Pusula PYŞ’ nin temerrüte düşmesi, 16 Eylülde ise Tera PYŞ’nin temerrüt açıklamaları sonrası 17 Eylülde 131 fonun tasfiye kararının verilmesi ile başlayan satışlar Ekim ayı sonuna kadar devam etti. 18 Eylülde MSCI yetkililerinin Bloomberg’e verdiği beyanatta önceki uyarılarını yineleyerek Kasım incelemesine kadar somut ilerleme olmazsa istişare süreci başlatabileceğini belirtti. Tüm bu gelişmeler ile Eylül ayı %16,65 düşüşle tamamlandı. Fonların yoğunlaştığı xtumy hisselerinde çok sert düşüşler gerçekleşti. Kredili pozisyonlarda sert tasfiyeler görüldü. Yatırımcılar için son yıllardaki en zor ay oldu.
Ekim ayında fon krizi devam etti. Kriz esnasında MSCI’nin daha önceki uyarıları somut karara dönüştü. 15 Ekimde yapılan açıklama ile MSCI Türkiye endekslerinde girişleri ikinci bir duyuruya kadar dondurduğunu açıkladı. 22 Ekim PPK toplantısında faiz politikasında yapılan 100 baz puanlık indirim de düşüşe engel olamadı. ABD-İran cephesinde de barış ile ilgili ilerleme kaydedilememesi ve Trump’ın İran’ı vurabiliriz beyanları ile vade sonunda gelen satışlarla Ekim ayı %9,96 düşüşle tamamlandı. Tasfiye edilen fonların yoğunlaştığı senetlerdeki düşüşler %90 bandına ulaştı. Diğer xtumy senetlerinde de kan kaybı devam etti.
Kasım ayında global piyasalarda, Trump’ın ara seçimlerde Demokratlara karşı hem senatoyu hem de meclisi kaybetmesi ile savaş tarafında başlayan iyimserlik brent petrolde sert düşüşe neden oldu. Öte yandan Demokratların kazandığı zafer yapay zekâ konusunda endişeleri artırdı. 5 Kasımda çip ve yapay zeka senetlerindeki satışların etkisi ile son yıllardaki en büyük düşüşler görüldü. BIST ayın ilk haftasını %6,52 yükselişle kapatarak 7 haftalık düşüş serisini sona erdirdi. Yükselişte; fon mağdurlarına ödemelerin yapılmaya başlanması, fonların yoğunlaştığı senetlerdeki taban serilerinin sona ermesi, TERA PYŞ’de bulunan bist30 senetlerinin paketler halinde PYŞ’lere satılıp belirsizliğinin kalkması, petrol fiyatlarındaki düşüş ve bankacılık-havacılık sektöründeki yabancı alımları etkili oldu.
Peki, bundan sonra ne olacak?
Fon krizi ile alakalı olağan tasfiyeler bitti ama olağanüstü tasfiye süreci devam ediyor. Cumhurbaşkanı yardımcısı Cevdet Yılmaz bir TV programında Kasım ayında tekrar ödemeler yapılacağını ve sermaye piyasaları ile alakalı kanun çalışmasının yapıldığını beyan etti. Ayrıca konu ile alakalı adli ve idari soruşturmalar da devam ediyor. Ezcümle önümüzdeki süreçte “fon” yine ana gündemimiz olacak. Ancak fiyatlamaya etkisinin çok sınırlı olacağını düşünüyorum.
Kriz sürecinde bazı piyasa aktörleri hakkında adli ve idari süreçler başlatıldı. Küçük yatırımcılar ise xtumy senetlerinde büyük darbeler aldılar. Özellikle kredili işlem yapan yatırımcılar bu süreçte tabiri caizse parçalandılar. Durum böyle olunca yabancı yatırımcının etkisi her zamankinden daha fazla arttı. Brent düşünce BIST’e alış; -başta ABD piyasaları olmak üzere- global piyasalara satış gelince BIST tarafına da satış gelmeye başladı.
ABD-İran savaşı brent petrol, Rusya-Ukrayna savaşı da dizel rafineri marjları üzerinde etkili oluyor. Enerji ithalatçısı olmamız sebebiyle fiyatlardaki dalgalanmalar enflasyona etki edip borsamıza pozitif/negatif tesir ediyor. Her ne kadar başkan tarafından her toplantı ve sunumda dezenflasyon ile mücadelede sıkı para politikasından taviz verilmeyeceği beyan edilse de; Kasım ayında brent petrolün 100 $ altında seyretmesi ve 10-11 Kasımda Abu-Dabi’de yapılacak ABD-Rusya-Ukrayna üçlü görüşmesinde atılacak pozitif adımların etkisi ile Aralık ayının başında açıklanacak Kasım ayı enflasyon verisinin düşük gelmesi 10 Aralıkta yapılacak PPK toplantısında TCMB’nin elini rahatlatacaktır.
Sonuç olarak BIST’te pozitif havanın devamı için; regülatörler tarafından yapılacak düzenlemeler ve soruşturmaların adil, şeffaf, hızlı şekilde ilerlemesi, enerji fiyatlarının -en kötü ihtimalle- bu fiyatlarda konsolide olması ve 9 aylık aranın ardından tekrar başlayan faiz indirim sürecinin devam etmesi, MSCI, FTSE gibi yabancı endekslerdeki mevcut yerimizi korumamız önem arz ediyor.
